Aan de slag met de Hulpmiddelenmatrix

Er zijn veel richtlijnen, normen en tools beschikbaar om de informatieveiligheid van zorgorganisaties te vergroten. Maar hoe weet je welke passend zijn voor jouw organisatie en vraagstuk? De Hulpmiddelenmatrix helpt je snel de juiste ondersteuning te vinden.

Op 8 oktober ging de matrix officieel live. In een webinar van 30 minuten lieten Daan Brinkhuis (Z-CERT), René Gouwens (NEN) en Sophie Jellema (IVGZ) zien hoe je ermee werkt. Z-CERT, NEN en Informatieveilig gedrag in de zorg (IVGZ) kijken elk door hun eigen bril naar informatieveiligheid. Z-CERT richt zich met name op de technische beveiliging, NEN focust vooral op processen en beleid en IVGZ kijkt naar gedrag. ‘Door die perspectieven te combineren in de Hulpmiddelenmatrix, brengen we de drie kanten van informatieveiligheid samen’, zegt Sophie Jellema. ‘In de matrix hebben we kosteloos beschikbare hulpmiddelen van NEN, Z-CERT en IVGZ bij elkaar gebracht en ingedeeld op mens, proces en techniek.’

Bij elk van deze rubrieken hoort een overzicht van hulpmiddelen. Via de matrix vind je per hulpmiddel meer informatie. Sommige hulpmiddelen kun je downloaden; andere gebruik je online.

Volwassenheidsniveaus
Daarnaast is de matrix ook ingedeeld op drie volwassenheidsniveaus. ‘Elk niveau staat voor de fase waarin je zorgorganisatie zich bevindt als het gaat om informatieveiligheid’, legt Jellema uit.

Het niveau ‘starten’ is bedoeld voor zorgorganisaties die nog aan het begin staan, ‘groeien’ voor organisaties die de basis op orde hebben en verder willen professionaliseren en ‘verdiepen’ voor organisaties die al veel kennis hebben, continu verbeteren en verdieping zoeken.

Factsheet financiële fraude
Tijdens het webinar illustreren IVGZ, NEN en Z-CERT hoe de matrix werkt door drie hulpmiddelen eruit toe te lichten. Om te beginnen de Factsheet financiële fraude. ‘Daarin staan verschillende varianten van financiële fraude, zoals CEO-fraude en nepfacturen’, vertelt Daan Brinkhuis.

Hij geeft een concreet voorbeeld: ‘Stel, de HRM-afdeling krijgt een mailtje van een “collega” met het verzoek diens volgende salaris op een ander bankrekeningnummer te storten. Als de HR-medewerker gehoor geeft aan dit verzoek, verdwijnt het salaris vervolgens in de zakken van kwaadwillenden. In de factsheet staan tips, best practices en checklists die je helpen om dit te voorkomen.’

Risicotool NEN 7510
René Gouwens laat zien hoe de Risicotool NEN 7510 zorgorganisaties ondersteunt bij het beoordelen van informatiebeveiligingsrisico’s. Met deze tool brengen organisaties relevante dreigingen, de kans dat die zich voordoen en de mogelijke gevolgen in kaart. Ook kunnen zij met de tool bepalen zij hoe ze met de risico’s omgaan en welke beheersmaatregelen uit NEN 7510-2 bij hun situatie passen. De tool helpt om die keuzes vast te leggen en te onderbouwen.

Veilig werken met AI-chatbots
Tot slot zoomt Sophie Jellema in op de Toolkit Veilig gebruik van AI-chatbots. De gedragshulpmiddelen uit deze toolkit kun je inzetten om ervoor te zorgen dat medewerkers zich bewust worden van de risico’s van chatbots en deze op een veilige manier gebruiken. In de toolkit vind je onder meer een video met uitleg, informatie over relevante wet- en regelgeving en tips over hoe je met medewerkers in gesprek gaat over AI-chatbots.

Meerdere niveaus
Interventies gericht op gedrag kunnen op meerdere volwassenheidsniveaus bruikbaar zijn. ‘Het niveau bepaalt niet welk middel je gebruikt, maar hoe je het inzet’, licht Jellema toe. ‘Zo kan je een video met herkenbare zorgsituaties over wat wél en níét veilig is laten zien binnen een organisatie die nog weinig afspraken heeft over het gebruik van AI-chatbots. Maar bijvoorbeeld ook alleen aan de nieuwe medewerkers van een organisatie die de zaken goed op orde heeft.’

Verder uitbouwen
Op dit moment bevat de matrix 79 hulpmiddelen. ‘Of je nu wilt werken aan veilig gedrag van medewerkers, betere processen of technische beveiliging: de middelen uit de matrix helpen je op weg bij het vinden van passende ondersteuning!’, zegt Jellema. Het gebruik van de matrix of een hulpmiddel toont op zichzelf overigens niet aan dat jouw organisatie voldoet aan NEN 7510 of aan de verwachtingen van de IGJ.

De komende jaren zullen er meer adviezen, tips en tools worden toegevoegd aan de matrix. ‘Ons uiteindelijke doel is dat we alle in Nederland kosteloos beschikbare hulpmiddelen voor de zorg op het gebied van informatieveiligheid in het overzicht krijgen. Daar blijven we de komende periode mee aan de slag’, aldus Jellema.

Terugkijken en meer info
Je kunt het webinar hier terugkijken. Op de hoogte blijven van toekomstige ontwikkelingen? Volg dan Z-CERT, NEN en IVGZ op LinkedIn. Of meld je aan voor de nieuwsbrief van IVGZ of de Zorg & Welzijnmail van NEN om als eerste te weten wanneer de matrix een update heeft gekregen.

Het programma Informatieveilig gedrag in de zorg wordt uitgevoerd door stichting ECP | Platform voor de Informatiesamenleving in opdracht van het ministerie van VWS.

Logo van
Logo van